Moge de Kracht met u zijn.

Voor de echte fans zijn dit herkenbare woorden uit de filmreeks Star Wars: “May the Force be with you.” Voor wie het niet weet: Star Wars is een serie sciencefictionfilms waar inmiddels, sinds de eerste film in 1977 verscheen, zeven delen van zijn uitgebracht. Het zijn ruimtesprookjes die zich afspelen in een ‘sterrenstelsel hier ver vandaan, lang geleden’. Het verhaal is het aloude gegeven van goed tegen kwaad, van ridders en jonkvrouwen en van helden en schurken. Maar dan met ruimteschepen en lasers.

Een belangrijke rol is weggelegd voor de Kracht (Force). De Kracht vervult de rol van God, maar is niet persoonlijk. Deze Kracht doorademt het universum en kent een lichte en een donkere zijde. De Jedi zijn de strijders van het licht die het opnemen tegen de handlangers van het duister. De Jedi hebben een bepaalde gevoeligheid voor de Kracht en kunnen deze naar believen inzetten in hun strijd. Dit gaat goed mits zij zich niet door hun angst en haat laten leiden, want dan staat de deur naar de donkere kant wijd open.

De bedenker van Star Wars, George Lucas, liet zich voor zijn films inspireren door het boek ‘The Hero With a Thousand Faces’ van Joseph Campbell. Campbell laat in dit boek zien dat de heldfiguur een aantal kenmerken heeft die in alle mythen, sagen en sprookjes een rode draad vormen. In het kort komt het erop neer dat de held voorbestemd, uitverkoren of geroepen is om een bepaalde taak te vervullen. De held heeft zo zijn bedenkingen en sputtert eerst tegen voordat hij zijn taak aanvaardt. Hij is daartoe nog niet bekwaam, maar op zijn pad zijn er helpers en gidsen die hem raad geven en bijstaan.

Een drempelervaring is het moment dat de held een monster of draak moet overwinnen. Deze ervaring staat symbool voor het overwinnen van de eigen angsten. Op zijn pad komt de held nog vele beproevingen tegen die hij moet overwinnen om zijn doel te bereiken en zijn taak te vervullen. Uiteindelijk bereikt hij het doel. Dit is een soort levensvervulling, een staat van heelheid. Dit is tevens de laatste beproeving. Het gevaar bestaat dat de held in deze fase blijft hangen. De ware held gaat nu terug de wereld in en kan zo zelf een helper of gids worden voor anderen. Dit lijkt op het Bodhisattva-ideaal van het Mahayana Boeddhisme waar iemand de eigen verlichting nog even uitstelt om anderen te helpen op hun pad naar verlichting.

Als jochie van 12 zat ik in 1977 gespannen naar de allereerste Star Wars-film te kijken. Ik heb daarna geen deel meer overgeslagen. Ik ben dus fan. Met dezelfde spanning zat ik op 1 januari 2016 in Pathé Spui naar en groot Imax-scherm te kijken voor de nieuwste aflevering: The Force Awakens. Het kijken naar dit deel werd grotendeels ingekleurd door die eerste ervaring, maar ik keek ook met andere ogen. Het was vooral een feest van herkenning. Maar daarin zat ook een beetje de teleurstelling. De verhaallijn was grotendeels hetzelfde, met dezelfde schietpartijen en achtervolgingen, maar verder weinig nieuws. De film moest het vooral van de special effects hebben.

Hoe verwaterd en dun het verhaal van de laatste Star Wars-film ook is, het verhaal van het zoeken naar een levensvervulling of taak en de beproevingen die we daarbij tegenkomen zijn universeel. Ieder is een held op zijn of haar manier en ieders roeping is anders. Het leven is onze reis. Beproevingen, ontmoediging en tegenslagen zijn zomaar een paar van de vijanden die we op onze weg tegenkomen. Gelukkig zijn er ook gidsen en helpers, reisgenoten op ons pad, vrienden en mentors.

Maar het belangrijkste is dat het licht dat in je schijnt, dat vlammetje wat je gaande houdt, koestert en voedt. Angst, haat en verbittering liggen op de loer om je mee te slepen naar ‘de duistere kant’. Maar vertrouwen, hoop en liefde zijn als olie voor je lamp. Ik wens je veel licht in 2016 en, houd je vrienden in ere.

Pieter

 

Er zijn nog geen berichten.